Just/Already/Yet

🎯 MỤC TIÊU BÀI HỌC

Sau bài học này, bạn sẽ:

• Hiểu rõ nghĩa của Just, Already, Yet
• Biết vị trí của từng từ trong câu
• Dùng đúng trong câu khẳng định, phủ định, nghi vấn
• Tránh được các lỗi phổ biến

📖 LÝ THUYẾT

1. Tổng quan

Just, Already, Yet là các trạng từ thường đi với thì hiện tại hoàn thành để chỉ mức độ hoàn thành của hành động.

Bảng tổng quan:

📖 JUST - VỪA MỚI

1. Nghĩa và cách dùng

JUST = VỪA MỚI (hành động mới xong trong thời gian gần đây)

Đặc điểm:

• Hành động vừa mới hoàn thành (vài phút, vài giờ trước)
• Kết quả còn rõ ràng ở hiện tại

2. Vị trí trong câu

Just đứng GIỮA have/has và V3

Công thức:

S + have/has + just + V3

Ví dụ:

3. Dạng rút gọn

Trong hội thoại: Thường rút gọn have/has

4. Ví dụ thực tế

Tình huống: Ai đó gọi điện đến nhà bạn

• A: Is Tom there? (Tom có ở đó không?)
• B: Sorry, he has just left. (Xin lỗi, anh ấy vừa mới đi.)

Tình huống: Hỏi xem có ăn trưa chưa

• A: Do you want lunch? (Bạn muốn ăn trưa không?)
• B: No, thanks. I**'ve just eaten**. (Không, cảm ơn. Tôi vừa mới ăn xong.)

📖 ALREADY - ĐÃ...RỒI

1. Nghĩa và cách dùng

ALREADY = ĐÃ...RỒI (sớm hơn dự kiến, bất ngờ)

Đặc điểm:

• Hành động đã hoàn thành (có thể sớm hơn mong đợi)
• Thường thể hiện sự ngạc nhiên hoặc nhấn mạnh

2. Vị trí trong câu

Already có 2 VỊ TRÍ:

🔸 Vị trí 1: Giữa have/has và V3 (phổ biến nhất)

Công thức:

S + have/has + already + V3

Ví dụ:

🔸 Vị trí 2: Cuối câu (nhấn mạnh hơn)

Công thức:

S + have/has + V3 + already

Ví dụ:

💡 Lưu ý: Cả 2 vị trí đều đúng, nhưng vị trí 1 (giữa have/has và V3) phổ biến hơn.

3. Dùng trong câu hỏi

Already có thể dùng trong câu hỏi khi ngạc nhiên:

Công thức:

Have/Has + S + already + V3?

Ví dụ:

• Have you already finished? → Bạn đã hoàn thành rồi à? (ngạc nhiên vì nhanh quá)
• Has she already left? → Cô ấy đã đi rồi à? (ngạc nhiên)

💡 Nghĩa: Thể hiện sự ngạc nhiên vì sớm hơn dự kiến.

4. Ví dụ thực tế

Tình huống: Bạn đến muộn

• A: Sorry I'm late. (Xin lỗi tôi đến muộn.)
• B: Don't worry. We**'ve already** started. (Không sao. Chúng tôi đã bắt đầu rồi.)

Tình huống: Mời ai đó xem phim

• A: Do you want to see the new movie? (Bạn muốn xem phim mới không?)
• B: Thanks, but I**'ve already** seen it. (Cảm ơn, nhưng tôi đã xem rồi.)

📖 YET - CHƯA

1. Nghĩa và cách dùng

YET = CHƯA (cho đến bây giờ)

Đặc điểm:

• Dùng để nói về hành động CHƯA xảy ra (cho đến hiện tại)
• Mong đợi hành động sẽ xảy ra

2. Vị trí trong câu

Yet luôn đứng ở CUỐI CÂU

3. Dùng trong câu phủ định

Công thức:

S + haven't/hasn't + V3 + yet

Ví dụ:

4. Dùng trong câu hỏi

Công thức:

Have/Has + S + V3 + yet?

Ví dụ:

5. Ví dụ thực tế

Tình huống: Hỏi xem đã xong chưa

• A: Have you finished your homework yet? (Bạn đã làm xong bài tập chưa?)
• B: No, I haven't finished yet. (Chưa, tôi vẫn chưa xong.)

Tình huống: Hỏi xem đã ăn chưa

• A: Have you eaten yet? (Bạn đã ăn chưa?)
• B: Not yet. I'm still cooking. (Vẫn chưa. Tôi vẫn đang nấu.)

📖 SO SÁNH JUST/ALREADY/YET

1. Bảng so sánh chi tiết

2. Ví dụ so sánh cùng tình huống

Tình huống: Hoàn thành bài tập

3. Sơ đồ thời gian

QUÁ KHỨ ←←←←←←←← HIỆN TẠI
        ↑         ↑       ↑
      ALREADY   JUST    YET (chưa xảy ra)
    (đã xong)  (vừa xong)

💡 VÍ DỤ MINH HỌA

Tình huống 1: Hỏi về công việc

A: Have you finished your work yet?
→ Bạn đã hoàn thành công việc chưa?

B: Yes, I**'ve already** finished it.
→ Rồi, tôi đã hoàn thành rồi.

A: Really? You**'ve** finished already? That was fast!
→ Thật à? Bạn đã xong rồi à? Nhanh quá!

B: Yes, I**'ve just** sent the report to you.
→ Vâng, tôi vừa mới gửi báo cáo cho bạn.

Tình huống 2: Đi ăn trưa

A: Let's go for lunch.
→ Đi ăn trưa đi.

B: Sorry, I**'ve already** eaten.
→ Xin lỗi, tôi đã ăn rồi.

A: Already? It's only 11 AM!
→ Đã ăn rồi à? Mới 11 giờ sáng mà!

B: Yes, I**'ve just** had a sandwich.
→ Vâng, tôi vừa mới ăn bánh mì.

Tình huống 3: Chờ ai đó

A: Has Tom arrived yet?
→ Tom đã đến chưa?

B: No, he hasn't arrived yet.
→ Chưa, anh ấy vẫn chưa đến.

A: But it's already 3 PM!
→ Nhưng đã 3 giờ chiều rồi mà!

B: I know. He**'s just** called. He's stuck in traffic.
→ Tôi biết. Anh ấy vừa mới gọi. Anh ấy bị kẹt xe.

❌ LỖI THƯỜNG GẶP

Lỗi 1: Đặt sai vị trí "just"

❌ SAI: I have finished just.
✅ ĐÚNG: I have just finished.

Giải thích: "Just" phải đứng giữa have/has và V3, không đứng cuối.

Lỗi 2: Đặt sai vị trí "yet"

❌ SAI: I yet haven't finished.
✅ ĐÚNG: I haven't finished yet.

Giải thích: "Yet" phải đứng cuối câu.

Lỗi 3: Dùng "yet" trong câu khẳng định

❌ SAI: I have finished yet.
✅ ĐÚNG: I have already finished. / I haven't finished yet.

Giải thích: "Yet" CHỈ dùng trong câu phủ định và câu hỏi, không dùng trong câu khẳng định.

Lỗi 4: Dùng "already" trong câu phủ định

❌ SAI: I haven't already finished.
✅ ĐÚNG: I haven't finished yet.

Giải thích: Trong câu phủ định, dùng "yet", không dùng "already".

Lỗi 5: Quên "yet" ở cuối câu hỏi

❌ CHƯA TỐT: Have you finished?
✅ TỐT HƠN: Have you finished yet?

Giải thích: Thêm "yet" làm câu hỏi tự nhiên hơn (nhưng cả hai đều đúng ngữ pháp).

Lỗi 6: Nhầm lẫn "just" và "already"

❌ SAI: I have just finished it yesterday. (muốn nói đã xong từ trước)
✅ ĐÚNG: I already finished it yesterday.

Giải thích:

• Just = vừa mới (rất gần)
• Already = đã rồi (có thể lâu hơn)

📝 TÓM TẮT BÀI HỌC

✅ 3 từ quan trọng:

✅ Ví dụ điển hình:

• I have just arrived. (vừa mới)
• I have already finished. (đã rồi)
• I haven't finished yet. (chưa)
• Have you finished yet? (hỏi - chưa)

✅ Quy tắc vị trí:

• Just, Already: Giữa have/has và V3
• Yet: Cuối câu

✅ Quy tắc dùng:

• Yet: CHỈ trong phủ định và hỏi (KHÔNG dùng trong khẳng định)
• Already: Có thể dùng trong hỏi khi ngạc nhiên
• Just: CHỈ trong khẳng định

💡 Ghi nhớ:

• Vừa mới → JUST (giữa)
• Đã rồi → ALREADY (giữa hoặc cuối)
• Chưa → YET (cuối)
• Yet KHÔNG dùng trong câu khẳng định!